Nauczyciel, który uczył mnie historii w gimnazjum zwykł mawiać, że nic tak nie podnieca ludzi jak krew, seks i pieniądze. To właśnie tego pożądają najbardziej. Tego pragną. To chcą oglądać i tym się otaczać. Pełną samospełnienia władzą w obejmującym szersze lub węższe kręgi prywatnym teatrze marionetek. Jak wiele w stanie jest uczynić człowiek, aby to osiągnąć? Lustro odbijające w mrocznych, nasiąkniętych szkarłatem barwach odpowiedź na to pytanie znaleźć możesz w „Manekinach” Jolanty Żuber, na których przedpremierową recenzję patronacką chcę Cię dzisiaj zaprosić.

„Ukoić jej cierpienie, zrobić komuś coś złego, kawałek po kawałku pozbawić go duszy.”

Teorie głoszone przez psychiatrę Zygmunta Freuda bez wątpienia na zawsze odmieniły podejście, które terapeuci przejawiali względem swoich pacjentów. Opracowując własne metody psychoterapii, Freud zdecydował się przede wszystkim na skupienie się na wyjaśnieniu oraz wyleczeniu wszelkich zachowań patologicznych, których źródło znajdowało się w zaburzeniach emocjonalnych. Aby się ich pozbyć, konieczne było przeanalizowanie całego życia psychicznego pacjenta, co pozwoli na jasne określenie jego problemów. Właśnie dlatego koncepcja ta została nazwana psychoanalizą. Bez wątpienia Freud miał ogromny wpływ na ukształtowanie się nauk związanych z psychologią – choć żył i tworzył w wieku XIX oraz XX, jego nauki w dalszym ciągu są badane. Choć nie wszystkie są aktualne, a niektóre z nich obalono – bez wątpienia ciekawią i są doskonałą podstawą do zgłębienia technik psychoanalizy. Jej koncepcja zakłada, iż nasze postępowanie jest ukształtowane nie tylko przez rzeczy, których jesteśmy świadomi. Freud w swoich dziełach wielokrotnie wskazywał bowiem, że istnieje istotna sfera przedświadomości, która – choć dla nas niedostępna na co dzień – może zostać odkryta dzięki odpowiedniej pracy i sferze nieświadomości. Sfery te związane są ze snami, jednak mogą również dostać ujawnione w trakcie seansu hipnotycznego.

Teoria równoległych wszechświatów i różnych wymiarów czasowych połączona z genialnie poprowadzonymi wątkami kryminalnymi? Voilà, przedstawiam Ci „Wybryk natury”, będący zdecydowanie jedną z najbardziej zaskakujących powieści bieżącego roku.

„Mam wrażenie, że obserwuję jakąś sztuczkę magika, który wkłada do papierowej torby butelkę wina, potem zgniata tę torbę i okazuje się, że w środku niczego nie ma.”

Okolicą wstrząsa seria krwawych zbrodni, dokonanych w bardzo niewielkim odstępie czasowym. Być może nie byłoby w tym niczego szczególnego – wszakże ludzie mordowali, mordują i mordować będą – gdyby nie to, że ich świadkowie, opisując sprawców wskazują… że nie mieli oni różnych części ciał. Zaszlachtowaną kobietę odprowadzał do domu mężczyzna pozbawiony głowy, pewnego mężczyznę zastrzelił napastnik bez stóp, na strychu dziewczynka rozmawiała z samą głową, która w dodatku chwilę po tym zamordowała jej matkę. Poza tym, zniknęło również rodzeństwo, niosące zakupy starszej pani – kobiety, której nie widział nikt poza nimi… podobnie zresztą jak budynku, w którym staruszka rzekomo mieszkała. Do tego na jednego z jubilerów napadł siłacz w towarzystwie kobiety, która wyglądała, jakby przeniosła się do jego salonu co najmniej z lat 40. ubiegłego wieku. Warto jeszcze wspomnieć o nauczycielce, która wygląda, jakby przejechał po niej tramwaj od dawna niekursujący już po ulicach miasta – na której zbrodni dokonano tuż po tym, jak wszyscy uczniowie z jej klasy oświadczyli, że widzieli chodzące po suficie nogi. Co takiego się dzieje?

„Prawda była puszką Pandory, a ona musiała pilnować, aby pozostała szczelnie zamknięta.”

Przez całe życie mieszkałaś w niewielkim miasteczku Stafferbury w południowozachodniej Anglii. Kiedy dopiero co wkraczałaś we własną dorosłość, zdarzyło się coś, co na zawsze odmieniło Twój los. To miał być zwyczajny wieczór – Ty i Twoje trzy przyjaciółki pojechałyście na imprezę do nowego klubu w sąsiednim miasteczku. Bawiłaś się średnio, jako że przyszła Twoja kolej na bycie trzeźwym kierowcą. Zapewne jednak starałabyś się wykrzesać z tej nocy o wiele więcej, gdybyś tylko wiedziała, co się wydarzy… Podczas powrotu do domu Twoje przyjaciółki dokazywały w aucie jak zawsze. Czułaś się tym nieco poirytowana, nie lubiąc prowadzić w nocy w kiepskich warunkach pogodowych. Nagle wnętrze pojazdu rozdarł krzyk – zakapturzona postać pojawiła się na drodze. Próbując ją ominąć, doprowadziłaś do wypadku gwałtownie skręcając i straciłaś przytomność. Kiedy ją odzyskałaś, Twoja noga była przygwożdżona, a samochód… całkowicie pusty. Gdzie podziały się Twoje przyjaciółki? Jak to możliwe, że wszystkie trzy zniknęły?

„Niech mężczyzna boi się kobiety, gdy ta kocha: wówczas nie cofa się ona przed żadną ofiarą i wszystko inne nie ma dla niej wartości.”

Powyższy, zdecydowanie prawdziwy, cytat to tylko jedna ze światłych myśli Fryderyka Nietzschego – niemieckiego filozofa, którego dzieło „Tako rzecze Zaraustra” w nowym eleganckim wydaniu z kolekcji Wielcy Humaniści poznałam ostatnio dzięki wydawnictwie Bellona. Długo zastanawiałam się w jaki sposób napisać recenzję tej pozycji – wszakże nie jest to powieść, którą z łatwością można ocenić punktowo, opowiadając czytelnikom o fabule i przedstawiając bohaterów. Po dłuższym namyśle zdecydowałam się na przedstawienie cytatów, które najbardziej przypadły mi do gustu i próbę zarysowania tego, co właściwie w „Tako rzecze Zaratustra” można znaleźć. Przedstawię także pokrótce portret samego autora.

„Wtedy zaczęłam sobie zdawać sprawę, że potwory żyją być może wśród nas. Jednego z tych potworów nauczyłam się bać bardziej niż jakiegokolwiek innego.”

Miałaś tylko dwanaście lat, kiedy z niewielkiego miasteczka, w którym mieszkasz, podczas beztroskiego i upalnego lata zaczęły znikać nastoletnie dziewczęta. Pierwsza była Lena – żywiołowa piętnastolatka, którą znałaś osobiście i podziwiałaś. Marzyłaś, aby za kilka lat być dokładnie taka sama jak ona. Los nigdy nie zweryfikował jednak, czy mogłaby zostać Twoją przyjaciółką – pewnego dnia zaginęła, tak samo jak cztery inne dziewczyny. Choć Twój wciąż rozwijający się umysł nie mógł wówczas do końca tego pojąć, o uprowadzenie i zamordowanie nastolatek został oskarżony Twój ojciec, który odsiaduje karę kilkukrotnego dożywocia. Niedługo mija dwudziesta rocznica od popełnienia tych straszliwych zbrodni, a cała historia zaczyna się od nowa i wydaje się niepokojąco powtarzać…

„A któż nie ma nadziei w miłości, że dostanie księżyc? W końcu właśnie na tym polega miłość, prawda?”

Wielka rodzina Holbecków – potentaci w biznesach wielu branży, których owiana sławą fortuna zwiększa się z pokolenia na pokolenie. Ludzie, o których krążą legendy, choć nikt nie wie jak wygląda prawda i czy ich niewyobrażalne bogactwo wiąże się z trupami w szafie, jakie posiada każdy potężny ród. Niedługo sama się o tym przekonasz, bowiem to Ty – przy nich całkowicie zwyczajna autorka thrillerów, która odniosła niedawno swój pierwszy sukces, sprzedając milion egzemplarzy własnej powieści – masz zostać częścią tej budzącej jednocześnie podziw i grozę familii. Choć jednak przy nich możesz się wydawać malutka, sama masz niejedno za uszami…

„Czasem jedyną rzeczą gorszą od szukania prawdy jest jej znalezienie.”

Dawno, dawno temu byłeś utalentowanym śledczym. W swojej pracy spotykałeś się z wydarzeniami, które coraz bardziej Cię przytłaczały i odciskały na Tobie swoje piętno. Usiłując oddać pokrzywdzonym sprawiedliwość, nurzałeś się coraz bardziej w otchłani zła i obrzydliwości. Prawdą było to, co mówili – jeśli zbyt długo spoglądasz w otchłań, w końcu i ona spojrzy na Ciebie. Istniała jednak na tym świecie Twoja bezpieczna oaza w postaci ukochanej żony i mającej niedługo narodzić się córeczki. Szczęście jednak nie było Ci dane: okrutny wypadek, za który obwiniasz się po dziś dzień, odebrał Ci wszystko, co miało dla Ciebie jakikolwiek sens. Dziś został Ci pamiątkowy nabój w ozdobnym pudełku, ponure puste mieszkanie, swędząca blizna na szyi oraz podła kawa, uzupełniana przez całą dobę mniejszą lub raczej większą ilością whisky. Nie potrafiłeś już dłużej być śledczym – nie po tym, do czego Cię to doprowadziło. Marnowałeś się pełniąc funkcję ochroniarza, by w końcu otworzyć własny biznes, zostając detektywem. Liczyłeś na spokojne zlecenia, w trakcie których nie do końca trzeźwy będziesz przyłapywać na zdradzie niewiernych małżonków. Och, jakże grubo się pomyliłeś…

„Wszystko jest bronią w rękach tego, kto umie walczyć.”

Sól w oku, zadra w ranie, drzazga pod paznokciem… Nazywają Cię różnie. Choć masz na imię Hilda, najbardziej lubisz, kiedy mówią na Ciebie Zadra – bo tak właśnie zwracał się do Ciebie Twój nieżyjący ojciec – wielki wojownik, który został pokonany przez Łamacza Mieczy. Twoim największym marzeniem jest pomszczenie jego śmierci, choć aby tego dokonać, musisz najpierw nauczyć się walczyć. Lepiej od wszystkich. Wytrwalej od mężczyzn, zwinniej od wszystkich i przebieglej od każdego. W tym celu znosisz liczne upokorzenia podczas codziennych ćwiczeń na placu boju. Nie wierzą w Ciebie koledzy, ani sam uczący walk mistrz, który w trakcie każdego kolejnego treningu próbuje udowodnić tylko jedno – miejsce kobiety z pewnością nie jest wśród dzielnych wojów. Tak zresztą mówi Ci nawet własna matka. Postanawiasz jednak iść za głosem serca i prawd zasłyszanych od taty. Pewnego dnia zwyciężysz, bo przecież ten się śmieje, kto się śmieje ostatni.